Strona główna Biuletyn Niecodzienny

Biuletyn Niecodzienny

Elektro-odpady - Zakład STENA we Wschowej

Z danych statystycznych wynika, że rokrocznie na świecie powstaje do 50 milionów ton odpadów elektronicznych. W Polsce ponad 500 tys. ton. Świat używa coraz więcej sprzętu elektronicznego, coraz więcej komputerów, coraz więcej telefonów komórkowych, coraz więcej różnych gadżetów, w których najważniejszą częścią jest elektronika. Większość tej masy stanowią rzeczy tanie, szybko psujące się i na ogół nienaprawialne. Także jakość sprzętu AGD czy popularnych samochodów ostatnio bardzo się obniżyła. Kiedyś lodówka, pralka czy radio mogły służyć latami. Obecnie, pomijając modę, która każe niektórym konsumentom zmieniać sprzęt co pół roku, sprzęt AGD po prostu szybko się psuje (najczęściej zaraz po okresie gwarancji). W ten sposób konsument jest zmuszany do kupna nowego sprzętu.

Co roku setki tysięcy starych komputerów, telefonów komórkowych, sprzętu AGD trafiają na wysypiska. Dobrze, jeśli na wysypiska kontrolowane, gorzej jeżeli są wyrzucane do lasu, do wyrobisk żwirowych, rzek czy strumieni. Niekiedy elektroniczny złom z Europy, Stanów Zjednoczonych, Japonii i innych krajów rozwiniętych eksportuje się - często nielegalnie - do Azji czy Afryki, gdzie składowany bez zabezpieczeń zatruwa glebę, wody, ludzi, zwierzęta. Nie przeszkoleni pracownicy zatrudnieni na złomowiskach do odzyskiwania cennych surowców wtórnych narażeni są na kontakt z niebezpieczną mieszanką szkodliwych związków chemicznych.

Odpady elektroniczne są bardzo niebezpieczne: zawierają metale ciężkie i toksyczne chemikalia; trudno je składować czy wprowadzać do wtórnego obiegu w sposób bezpieczny. Dopóki wielcy producenci sprzętu elektronicznego nie zmienią metod produkcji, tak aby ograniczyć ilość niebezpiecznych odpadów, trzeba poddawać je recyklingowi w sposób bezpieczny.

Taką firmą prowadzącą recykling odpadów elektronicznych w sposób bezpieczny jest STENA, lider recyklingu i usług ekologicznych na rynku europejskim. Biuletyn Niecodzienny miał możliwość zwiedzić Zakład STENY we Wschowej i przyjrzeć się stosowanym w Zakładzie metodom.

Zakład został uruchomiony w 2007 roku w opuszczonych, niszczejących budynkach byłej cukrowni. Przetwarza sprzęt gospodarstwa domowego (telewizory, komputery, DVD, lodówki). Z lodówek odzyskuje freon (ok. 65% z pianki izolacyjnej i 35% z układu chłodzącego). Zakład ma najnowocześniejszą linię w kraju, pozwalającą w sposób bezpieczny na odsysanie freonu, spełniającą wszelkie kryteria krajowe i europejskie. Szkoda tylko, że nie może wykorzystać swego potencjału – zaplanowany został na recykling 250 tys. lodówek rocznie.


Przygotowane do recyklingu w Zakładzie STENY we Wschowej stare lodówki ...

... oraz stare komputery i monitory.

Powstało wiele firm zajmujących się utylizacją odpadów, niestety najczęściej polega to na odbiorze sprzętu od klienta i oddaniu w punkcie skupu złomu, którego pracownicy często nie mają wiedzy o tym, jak powinno się w sposób właściwy utylizować taki sprzęt. Pracownicy STENY zostali przeszkoleni, bezbłędnie oceniają, która pianka zawiera freon, a która nie, potrafią też fachowo rozłożyć sprzęt komputerowy.

W Polsce sprzedaje się ponad milion sztuk lodówek rocznie, niestety tylko część starych trafia do recyklingu. Szczególnie gospodarstwa wiejskie mają zazwyczaj więcej miejsca na przechowywanie różnych rupieci i dlatego często stare lodówki nie są oddawane do recyklingu, tylko stoją gdzieś w kątach, czy wręcz pod chmurką, zatruwając powietrze, wodę i glebę przez powolne uwalnianie freonu, amoniaku, różnych toksycznych olejów zawierających m.in. polichlorowane bifenyle, czy metale ciężkie.

Tekst i zdjęcia: Ewa Sieniarska